Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

Βίος και Συγγραφικό έργο του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως α' μέρος



Βίος και Συγγραφικό έργο του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως

Ο βίος του Αγίου Νεκταρίου

Ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως γεννήθηκε την Τρίτη 1 Οκτωβρίου του 1846 στην Σηλυβρία της Τουρκοκρατούμενης Θράκης, από ευσεβείς και φτωχούς γονείς, τον Δήμο (Δημοσθένη) και Μπαλού (Βασιλική) Κεφαλά. Ο πατέρας του καταγόταν από τα Ιωάννινα, ναυτικός στο επάγγελμα, και η μητέρα του καταγόταν από την Σηλυβρία. Ήταν το πέμπτο παιδί της οικογένειας και είχε πέντε ή έξι αδέρφια: τον Δημήτριο, τον Γρηγόριο, τη Σμαράγδα, τη Σεβαστή, τη Μαριώρα και τον Χαραλάμπη (το όνομα και η ύπαρξη του οποίου εμφανίζονται στην διαθήκη του Αγίου, ενώ κάποιες πηγές τον θέλουν να αντικατέστησε τον Άγιο ως διδάσκαλος στο χωριό Λιθί της Χίου). Το αρχικό του όνομα ήταν Αναστάσιος.
Έλαβε τα πρώτα γράμματα από την μητέρα του μαζί με χριστιανικές διδαχές. Στη Σηλυβρία τελείωσε το δημοτικό και το σχολαρχείο. Ήταν ένα ευφυέστατο παιδί με πολύ καλή μνήμη, που έδειξε την διδασκαλική και θεολογική του κλίση από πολύ νωρίς. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι σε ηλικία μόλις επτά ετών, έραβε φύλλα χαρτιού μεταξύ τους με σκοπό να φτιάξει βιβλία για να γράψει σε αυτά τα λόγια του Θεού, όπως ο ίδιος είπε στην μητέρα του.
Κατόπιν μετανάστευσε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργάστηκε στην αρχή σε καπνοπωλείο, τόσο για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια του όσο και για να μπορέσει να συνεχίσει τις σπουδές του.
Εκείνο τον καιρό άρχισε να μελετά και να συλλέγει ρητά και αποφθέγματα Αγίων Πατέρων και κλασικών φιλοσόφων, τα οποία αποτέλεσαν το δίτομο βιβλίο «Ιερών και φιλοσοφικών λογίων θησαύρισμα», που εξέδωσε το 1895. Τα συγκέντρωνε όχι μόνο για δική του χρήση, αλλά και για να μπορέσει να τα μεταφέρει στους συνανθρώπους του και να τους ωφελήσει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πλευράς του χαρακτήρα του είναι ότι έγραφε κάποια από αυτά τα γνωμικά στις χάρτινες καπνοσακούλες του καπνοπωλείου, ώστε να τα διαβάσουν και να ωφεληθούν όσοι τις χρησιμοποιούσαν. Η πρακτική αυτή έλυνε και το πρόβλημα της δημοσίευσης τους από εκείνον, ελλείψει χρηματικών πόρων.
Πριν ακόμα συμπληρώσει το 20ό έτος της ηλικίας του, προσελήφθη ως παιδονόμος στο σχολείο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου στην Κωνσταντινούπολη (διευθυντής του σχολείου αυτού ήταν ο θείος του -από την πλευρά της μητέρας του- Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης) όπου συνέχισε τις σπουδές του, ενώ ταυτόχρονα εργαζόταν διδάσκοντας τις μικρότερες τάξεις.
Την ίδια περίοδο έλαβε χώρα και το πρώτο θαύμα του Αγίου Νεκταρίου. Ενώ βρισκόταν σε ιστιοφόρο και ταξίδευε για να πάει από την Κωνσταντινούπολη στην ιδιαίτερη πατρίδα του -για να εορτάσει μαζί με την οικογένεια του τα Χριστούγεννα- έπιασε μεγάλη τρικυμία. Με την παραίνεση και τις προσευχές όμως του Αγίου, το πλοίο κατάφερε να φτάσει στον προορισμό του και έτσι γλύτωσαν τη ζωή τους οι συνεπιβάτες του και φυσικά ο ίδιος.
Μετά την Κωνσταντινούπολη ο «Άγιος του 20ου αιώνα μετέβη στη Χίο. Εκεί στην αρχή εργάστηκε ως δημοδιδάσκαλος στο χωριό Λιθί, ενώ παράλληλα κήρυττε σε Ιερούς ναούς της περιοχής.
Μετά την πάροδο επτά ετών, εισήλθε ως δόκιμος μοναχός στην «Νέα Μονή», της Χίου, σε ηλικία 27 ετών. Τρία χρόνια αργότερα έγινε μοναχός (στις 7 Νοεμβρίου 1876) και έλαβε το όνομα Λάζαρος, ενώ άρχισε να εργάζεται ως γραμματέας του μοναστηριού. Λίγους μήνες αργότερα (στις 15 Ιανουαρίου 1877) χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος από τον τότε Μητροπολίτη Χίου, Γρηγόριο. Κατά την χειροτονία του έλαβε το όνομα Νεκτάριος.
Το ίδιο έτος (1877) έφυγε από την Νέα Μονή με άδεια και πήγε στην Αθήνα για να συνεχίσει τις σπουδές του. Αξίζει σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε ότι τα έξοδα των σπουδών του αυτών κάλυψαν οι αδερφοί Χωρέμη -ο Ιωάννης και ο Δημοσθένης Χωρέμης. Στο νησί της Χίου επέστρεψε μετά από τρία έτη, έχοντας στις αποσκευές του το πτυχίο του Γυμνασίου.
Στα τέλη Σεπτέμβρη του 1882 μετέβη στην Αλεξάνδρεια όπου παρουσιάστηκε στον Πατριάρχη Σωφρόνιο και του εξέθεσε την επιθυμία του να συνεχίσει τις σπουδές του, δίνοντάς του και μια συστατική επιστολή από τον Ηγούμενο της Νέας Μονής, Νικηφόρο. Ο Σωφρόνιος όντως τον βοήθησε αναλαμβάνοντας το Πατριαρχείο το ένα μέρος από τα έξοδα των σπουδών, (ενώ το υπόλοιπο το κάλυψαν οι αδερφοί Χωρέμη) θέτοντάς του όμως ως όρο μετά το πέρας των σπουδών του, να επιστρέψει στην Αλεξάνδρεια και να εργαστεί για το Πατριαρχείο.
Έτσι ο Άγιος Νεκτάριος, πήρε για άλλη μια φορά τον δρόμο για την Αθήνα όπου γράφτηκε στην Θεολογική Σχολή Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε τρία χρόνια αργότερα. Στην Θεολογική Σχολή διδάχθηκε: Δογματική, Ηθική, Παλαιά Διαθήκη, Εβραϊκά, Καινή Διαθήκη, Ποιμαντική, Πατρολογία, Χριστιανική Αρχαιολογία, Κατηχητική, Συμβολική και Ιστορία Δογμάτων. Την περίοδο των σπουδών του υπηρέτησε ως διάκονος στους ναούς: της Αγίας Ειρήνης (Αιόλου), της Παντάνασσας (Μοναστηράκι) και του Αγίου Νικολάου (Πευκάκια).
Τέλη του 1885 ή αρχές του 1886 επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια έχοντας τελειώσει τις σπουδές του στην Θεολογική Σχολή Αθηνών. Φτάνοντας εκεί ανέλαβε αμέσως καθήκοντα ιεροκήρυκα. Στις 23 Μαρτίου του 1886 χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος στον Ναό του Αγίου Σάββα από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας, ενώ τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ανήλθε στο αξίωμα του Αρχιμανδρίτη. Εργάστηκε ως γραμματέας του Πατριαρχείου και κατόπιν ως Πατριαρχικός Επίτροπος στο Κάιρο.
Τον Ιανουάριο του 1889 ο Πατριάρχης Σωφρόνιος, αναγνωρίζοντας την αξία του Αγίου και βλέποντας την αγάπη με την οποία τον περιέβαλαν οι πιστοί, τον χειροτόνησε Μητροπολίτη Πενταπόλεως. Ο Άγιος ασκούσε τα καθήκοντα του με ζήλο και υποδειγματικό τρόπο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το ποίμνιό του να τον αγαπά όλο και περισσότερο, ενώ -στον αντίποδα- κάποιοι στο Πατριαρχικό περιβάλλον άρχισαν να τον συκοφαντούν από μόχθο για την αγάπη που του είχαν οι χριστιανοί, αλλά και το μεγαλείο του χαρακτήρα του.
Οι συκοφάντες έριξαν τους σπόρους τους, κι εκείνοι βρήκαν γόνιμο έδαφος στον υπερήλικο Πατριάρχη με αποτέλεσμα να αφαιρεθούν από τον Άγιο Νεκτάριο τα αξιώματά του, και να του επιτραπεί μόνο να διαμένει στο δωμάτιο του, χωρίς να μπορεί να κινείται στην περιοχή του Καΐρου και στις γύρω κωμοπόλεις. Οι συκοφάντες όμως δεν έμειναν ικανοποιημένοι. Συνέχισαν το βδελυρό τους έργο και έτσι, στις 11 Ιουλίου του 1890 εξεδόθη από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας «απολυτήριο», με το οποίο υποχρέωναν τον Άγιο να εγκαταλείψει την Αίγυπτο, παρόλο που εκείνος είχε συμμορφωθεί απόλυτα και χωρίς διαμαρτυρίες στις εντολές του Σωφρόνιου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το «απολυτήριο» δεν ήταν σύμφωνο με τους κανόνες της Εκκλησίας -δεν είχε γίνει εκκλησιαστική δίκη- αλλά και δεν του καταβλήθηκαν οι μισθοί που του χρωστούσε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας από την μέρα που χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Πενταπόλεως έως και την ημέρα που τον ανάγκασαν να αποχωρήσει από την Αίγυπτο.
Έτσι ο Άγιος Νεκτάριος πήρε για τρίτη φορά τον δρόμο για την Αθήνα. Από την στιγμή που έφτασε στην ελληνική πρωτεύουσα, άρχισε να αναζητά κάποια θέση που θα του επέτρεπε να προσφέρει ξανά τις υπηρεσίες του στους ανθρώπους. Μετά από ένα δύσκολο χρόνο, λόγω της άσχημης οικονομικής του κατάστασης, διορίστηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος ιεροκήρυκας Ευβοίας, στις 15 Φεβρουαρίου του 1891. Κοντά στους εκεί χριστιανούς έμεινε δυόμιση χρόνια, έως τον Αύγουστο του 1893, όπου μετατέθηκε στο νομό Φθιώτιδος και Φωκίδος. Στην νέα του θέση παρέμεινε μόλις μισό χρόνο.
Το ήθος του, ο εξαίσιος χαρακτήρας του, η ευσέβεια του, αλλά και οι πράξεις του, έκαναν το ποίμνιό του να τον αγαπά σαν πατέρα και η φήμη του άρχισε να εξαπλώνεται συνεχώς. Λίγο αργότερα, τον Μάρτιο του 1894, ο Άγιος Νεκτάριος διορίστηκε διευθυντής της Ριζαρείου σχολής.
Στην διεύθυνση της Ριζαρείου παρέμεινε για 14 ολόκληρα χρόνια. Στο διάστημα αυτών των ετών έδωσε νέα πνοή στο ίδρυμα και βοήθησε στην εκπαίδευση και την ανάδειξη πλήθους κληρικών και επιστημόνων. Παράλληλα συνέχισε -με μεγαλύτερη μάλιστα ένταση- το συγγραφικό του έργο. Μια ασχολία που τον συνόδευε από τα νεανικά του χρόνια και που χάρισε σε εμάς πνευματικούς θησαυρούς γεννημένους στο μυαλό και την ψυχή του Αγίου Νεκταρίου.
Τις περισσότερες ώρες της ημέρας εργαζόταν για τις ανάγκες της σχολής και τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο του τον μοίραζε στην προσευχή, στην μελέτη, στην συγγραφή και στην αγαπημένη του ασχολία: την φροντίδα λουλουδιών και δέντρων.
Κατά την διάρκεια των θερινών διακοπών της σχολής, το καλοκαίρι του 1898, ο Άγιος Νεκτάριος επισκέφθηκε το Άγιο Όρος, όπου και περιόδευσε στις εκεί Μονές για σχεδόν δύο μήνες. Στο διάστημα αυτό μελέτησε εκτενώς τα χειρόγραφα στις βιβλιοθήκες των Μονών, προς αναζήτηση υλικού για τις επιστημονικές εργασίες του.
Παράλληλα με τα καθήκοντα του διευθυντού της Ριζαρείου, αναλαμβάνει και φιλανθρωπική δράση συνδράμοντας όσους είχαν ανάγκη σε πνευματικό και υλικό επίπεδο. Η έντονη σωματική και πνευματική δράση εκείνων των ετών, επέδρασε αρνητικά στην υγεία του Αγίου, ο οποίος νοσούσε όλο και πιο συχνά. Τότε ήταν που στο μυαλό του γεννήθηκε η ιδέα της επιστροφής στον μοναστικό βίο και ζήτησε από την Νέα Μονή Χίου το απολυτήριό του, ώστε να μπορέσει να μονάσει όπου ήθελε. Το εν λόγω απολυτήριο εστάλη από την Νέα Μονή στον Άγιο Νεκτάριο στις 24 Νοεμβρίου του 1900.
Όταν κάποια στιγμή ο Άγιος γνωρίστηκε με την Χρυσάνθη Στρογγυλού (μετέπειτα Ηγουμένη Ξένη), μια τυφλή και ευσεβή γυναίκα, μπήκε το πρώτο λιθαράκι για την δημιουργία της Μονής στην Αίγινα. Η Χρυσάνθη μαζί με μερικές ακόμα γυναίκες επιθυμούσαν να μονάσουν και αναζητούσαν ένα πνευματικό οδηγό, τον οποίο βρήκαν στο πρόσωπο του Αγίου Νεκταρίου. Με παραίνεση του άρχισαν να αναζητούν τόπο για την δημιουργία ενός Μοναστηριού, και τελικά κατέληξαν σε μια ερειπωμένη Μονή -αφιερωμένη στη Ζωοδόχο Πηγή και διαλυμένη από το 1834 με διάταγμα των Βαυαρών- στην Αίγινα. Όταν επισκέφθηκε και ο Άγιος τον τόπο εκείνο, αποφασίστηκε να επισκευαστούν τα παλαιά κτήρια της μονής και να τεθεί το μοναστήρι ξανά σε λειτουργία. Οι εργασίες για τον σκοπό αυτό ξεκίνησαν το 1904, η δε Μονή θα ήταν αφιερωμένη στην Αγία Τριάδα. Ο Άγιος από την Αθήνα, όπου ήταν ακόμα διευθυντής στην Ριζάρειο, καθοδηγούσε τις μοναχές και όποτε έβρισκε χρόνο επισκεπτόταν την Μονή στην οποία έμελλε να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Μετά από τέσσερα χρόνια, έχοντας πλέον αποφασίσει να αποσυρθεί στο Μοναστήρι της Αίγινας και να ασχοληθεί με την οργάνωσή του και την πνευματική καθοδήγηση των καλογριών που το στελέχωναν, υπέβαλε την παραίτησή του στο διοικητικό συμβούλιο της Ριζαρείου στις 7 Φεβρουαρίου του 1908. Η παραίτηση έγινε δεκτή από το συμβούλιο, το οποίο τον συνταξιοδότησε -ως ελάχιστη αναγνώριση του έργου του- με το σημαντικό για την εποχή ποσό, των 250 δραχμών το μήνα.
Στη Μονή εγκαταστάθηκε μετά το Πάσχα του ιδίου έτους, καθώς παρέμεινε στην θέση του διευθυντή της Ριζαρείου μέχρι να βρεθεί αντικαταστάτης.
Με δικά του έξοδα έκτισε μια μικρή οικία, πλησίον, αλλά εκτός της Μονής, στην οποία θα κατοικούσε. Αξιοσημείωτο είναι ότι έλαβε ενεργά μέρος στο κτίσιμο, κουβαλώντας χώμα ή λάσπη και σκάβοντας, βοηθώντας τους τεχνίτες. Ποτέ, σε όλη του τη ζωή, δεν θεώρησε κάποια εργασία ανάξια του. Πάντα έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του, με ιδιαίτερη χαρά, ζήλο και ταπεινοφροσύνη.
Οι προσπάθειες που έκανε ώστε να αναγνωριστεί επίσημα η Μονή από την Εκκλησία της Ελλάδος ήταν γιγαντώδεις. Τελικά η αναγνώριση επιτεύχθηκε τέσσερα χρόνια μετά την κοίμησή του, οπότε και ανακοινώθηκε στις μοναχές με επιστολή του Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου, στις 15 Μαΐου του 1924.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Άγιος Νεκτάριος έπασχε από χρόνια προστατίτιδα, η οποία του δημιουργούσε αφόρητους πόνους. Τελικά συμφώνησε στις συστάσεις των γιατρών και ήρθε στην Αθήνα στο Αρεταίειο νοσοκομείο. Εκεί νοσηλεύτηκε στο 2ο θάλαμο του 2ου ορόφου (ήταν θάλαμος Γ' θέσης: απορίας) για δύο σχεδόν μήνες. Στο πλευρό του, καθ' όλη την διάρκεια της νοσηλείας του, ήταν συνεχώς -και εναλλάσσονταν σε βάρδιες- οι μοναχές Ευφημία και Αγαπία. Τελικά γύρω στα μεσάνυχτα της 8ης προς 9ης Νοεμβρίου του 1920 αναχώρησε για τους Ουρανούς, σε ηλικία 74 ετών. Σήμερα στο θάλαμο, όπου άφησε την τελευταία του πνοή καίει διαρκώς ένα καντήλι μπροστά στην πάνσεπτη εικόνα του. Καθημερινά επισκέπτονται το θάλαμο πλήθος πιστών, κυρίως αρρώστων, οι οποίοι στέκονται για λίγο και νοερά αφήνουν τους στεναγμούς της καρδιάς τους, σαν μία θερμή ικεσία προς τον φιλάνθρωπο άγιο. Και εκείνος φαίνεται να συγκατανεύει. Τους δίνει κουράγιο με το ιλαρό του βλέμμα και ενισχύει την πίστη τους. Τους θυμίζει ότι και ο ίδιος πόνεσε ψυχικά και σωματικά αλλά ενισχυόταν πάντα από την αδιάκοπη επαφή του με το Θεό.
Το σκήνωμα του Αγίου μεταφέρθηκε στην Αίγινα και από το λιμάνι μέχρι την Μονή το μετέφεραν στα χέρια τους οι πιστοί. Όλο το νησί θρηνούσε μα περισσότερο απ' όλους οι μοναχές που έχασαν τον Πατέρα και Οδηγό τους. Το ιερό του σκήνωμα ήδη είχε αρχίσει να αναδίδει ευωδία. Η ταφή του, έγινε στο προαύλιο της Μονής δίπλα στο αγαπημένο του πεύκο.
Όταν μετά από έξι μήνες άνοιξαν το μνήμα για να τοποθετηθεί μια επιτύμβια πλάκα -δωρεά της Ριζαρείου- το σκήνωμά του εξακολουθούσε να ευωδιάζει χωρίς να παρουσιάζει το παραμικρό σημάδι αλλοίωσης. Ενάμιση χρόνο αργότερα το μνήμα ξανανοίχτηκε και το ιερό σκήνωμα του εξακολουθούσε να παραμένει άφθαρτο και ευωδιάζον. Το ίδιο συνέβη και τρία χρόνια μετά την κοίμησή του. Συνολικά το σκήνωμα του παρέμεινε σε αυτή την κατάσταση για είκοσι ολόκληρα χρόνια!
Τριάντα δύο χρόνια, δε, μετά την κοίμησή του έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του, στις 2 Σεπτεμβρίου του 1953, από τον Μητροπολίτη Προκόπιο.
Η επίσημη αναγνώριση του, ως Αγίου της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, έγινε το 1961 με Πατριαρχική Συνοδική Πράξη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Τότε καθορίστηκε και η 9η Νοεμβρίου ως ημέρα εορτής του Αγίου Νεκταρίου.

Το συγγραφικό έργο του Αγίου Νεκταρίου

Στην λίστα που ακολουθεί μπορείτε να βρείτε τα συγγράμματα του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, με αύξοντα αριθμό, τίτλο, τόπο έκδοσης και χρονολογία έκδοσης.

1.Λόγοι εκκλησιαστικοί, Αθήνα, 1884.
2.Δέκα λόγους εκκλησιαστικούς δια την Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, Αλεξάνδρεια, 1885.
3.Περί των Ιερών Συνόδων και περί των δύο πρώτων Οικουμενικών Συνόδων, Αλεξάνδρεια, 1888.
4.Λόγος εκφωνηθέντας εν τω Αχιλλοπουλείω Παρθεναγωγείο κατά την Εορτήν των Τριών Ιεραρχών, Αλεξάνδρεια, 1889.
5.Σχεδίασμα περί ανεξιθρησκείας, Αλεξάνδρεια, 1890 (έργο του Ευγενίου Βουλγάρεως με σημειώσεις του Αγίου στο τέλος).
6.Αι Οικουμενικαί Σύνοδοι της του Χριστού Εκκλησίας, Αθήνα, 1892.
7.Τα παρ' ημίν τελούμενα Ιερά Μνημόσυνα, Αθήνα, 1892.
8.Περί της εν τω κόσμω Αποκαλύψεως του Θεού, Αθήνα, 1892.
9.Υποτύπωσις περί ανθρώπου, Αθήνα, 1893.
10.Φυσική Θεολογία, Αλεξάνδρεια, 1893 (έργο του Νεοφύτου Βάμβα).
11.Χριστιανική Ηθική, Αλεξάνδρεια, 1893 (έργο του Νεοφύτου Βάμβα).
12.Περί των αποτελεσμάτων αληθούς και ψευδούς μορφώσεως, Αθήνα, 1894.
13.Περί επιμελείας ψυχής, Αθήνα, 1894.
14.Ιερών και Φιλοσοφικών Λογίων Θησαύρισμα (Τόμος Α), Αθήνα, 1895.
15.Περί των αιτίων του Σχίσματος, Αθήνα, 1895 (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος»).
16.Ποιμαντικές Ομιλίες, Αθήνα, 1895 (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος»).
17.Ιερών και Φιλοσοφικών Λογίων Θησαύρισμα (Τόμος Β), Αθήνα, 1896.
18.Επικαί και ελεγειακαί γνώμαι μικρών Ελλήνων ποιητών, Αθήνα, 1896.
19.Μάθημα Χριστιανικής Ηθικής, Αθήνα, 1897.
20.Μάθημα Ποιμαντικής, Αθήνα, 1898.
21.Ορθόδοξον Ιεράν Κατήχησιν, Αθήνα, 1899.
22.Χριστολογία, Αθήνα, 1900.
23.Μελέτην περί της αθανασίας της ψυχής και περί των Ιερών Μνημοσυνών, Αθήνα, 1901.
24.Περί της Μητρός του Κυρίου, Αθήνα, 1902 (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
25.Περί των αγίων του Θεού, Αθήνα, 1902 (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
26.Περί των αγίων εικόνων, Αθήνα, 1902 (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
27.Περί της Ιεράς Παραδόσεως, Αθήνα, 1902 (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
28.Περί Εκκλησίας, Αθήνα, 1902 (στο περιοδικό «Αναμόρφωσις»).
29.Ευαγγελική Ιστορία δι' αρμονίας των Ιερών Ευαγγελιστών, Αθήνα, 1903.
30.Κατανυκτικόν Προσευχητάριον, Αθήνα, 1904.
31.Γνώθι σαυτόν, ήτοι μελέται θρησκευτικαί και ηθικαί, Αθήνα, 1904.
32.Μελέτην περί της Μητρός του Κυρίου, της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, Αθήνα, 1904.
33.Μελέτην περί Μετανοίας και εξομολογήσεως, Αθήνα, 1904.
34.Μελέτην περί του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, Αθήνα, 1904.
35.Μελέτην περί των αγίων του Θεού, Αθήνα, 1904.
36.Θεοτοκάριον μικρόν, Αθήνα, 1905.
37.Πανδέκτης των Θεοπνεύστων Αγίων Γραφών, Αθήνα, 1906.
38.Περί όρκου, Αθήνα, 1906 (στο περιοδικό «Ιερός Σύνδεσμος»).
39.Ιερατικόν Εγκόλπιον, Αθήνα, 1907.
40.Θεοτοκάριον, Αθήνα, 1907.
41.Ψαλτήριον του προφητάνακτος Δαυίδ, εντεταμένον εις μέτρα κατά την τονικήν βάσιν μετά ερμηνευτικών σημειώσεων, Αθήνα, 1908.
42.Τριαδικόν, ήτοι Ωδαί και Ύμνοι προς τον εν Τριάδι Θεόν, Αίγινα, 1909.
43.Κεκραγάριον, Αίγινα, 1910.
44.Μελέτη ιστορική περί των αιτίων του Σχίσματος, της διαιωνίσεως αυτού και περί του δυνατού ή του αδυνάτου της ενώσεως των δύο Εκκλησιών, της Ανατολικής και Δυτικής (Τόμος Α), Αίγινα, 1911.
45.Μελέτη ιστορική περί των αιτίων του Σχίσματος, της διαιωνίσεως αυτού και περί του δυνατού ή του αδυνάτου της ενώσεως των δύο Εκκλησιών, της Ανατολικής και Δυτικής (Τόμος Β), Αίγινα, 1912.
46.Περί της Μιας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, Αίγινα, 1913.
47.Περί της Ιεράς Παραδόσεως, Αίγινα, 1913.
48.Ιστορικήν μελέτην περί του Τιμίου Σταυρού, Αίγινα, 1914.
49.Προσευχητάριον κατανυκτικόν, Αίγινα, 1914.
50.Μελέτας περί των Θείων Μυστηρίων, Αίγινα, 1915.
51.Περί Εκκλησίας, 1920 (εκδόθηκε από την Ριζάρειο).
52.Χριστιανικήν Ηθικής της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, 1955 (εκδόθηκε από τον Αρχιμανδρίτη Τίτο Ματθαιάκη).
53.Περί Μεσαίωνος και του Βυζαντινού Ελληνισμού (Εκδόσεις Πελασγός, 1994).

Ακολουθεί λίστα με συγγράμματα του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, για τα οποία αν και γνωρίζουμε την ύπαρξη τους, δεν γνωρίζουμε αν εκδόθηκαν ποτέ.

1.Μελέτη περί των αγίων λειψάνων.
2.Περί κήρου μελίσσης και ελαίου ως προσφοράς και περί θυμιάματος.
3.Περί της αφιερώσεως των Θεώ οσίων παρθένων και περί μονών και μοναχικού βίου.
4.Εορτολόγια της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας (2 τόμοι).
5.Νέον Τριαδικόν.
6.Περί Ελληνισμού.
7.Νέον Πασχάλιον αιώνιον.
8.Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων.
9.Περί της εν πνεύματι και αλήθεια λατρείας.
10.Ιερά Λειτουργική.
11.Κεφάλαια πέντε περί των λειτουργικών βιβλίων.
12.Η Θεία Λειτουργία του Αγίου και ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου.
13.Ιστορίας Εκκλησιαστικής μυστική θεωρία.
14.Εγκυκλοπαιδεία της φιλοσοφίας.
15.Χρηστομάθεια.

Α. 1885-1890. Περίοδος Αιγύπτου

• Δέκα λόγοι δι τν Μεγάλην Τεσσαρακοστή. λεξάνδρεια 1885
• Λόγος κκλησιαστικς κφωνηθες ν τ Να το γίου Νικολάου ν Καΐρ τν πρώτη Κυριακ το Τεσσαρακονθημέρου. λεξάνδρεια 1886
• Δύο λόγοι κκλησιαστικο ("Ες τν Κυριακήν της ρθοδοξίας, τοι περ πίστεως» κα «Περ τς ν τ κόσμ ποκαλύψεως το Θεο, τοι περ θαυμάτων"). Κάιρον 1887
• Λόγοι περ ξομολογήσεως. Κάιρον 1887
• Περί τν ερν Συνόδων κα δίως περ τς σπουδαιότητος τν δυ πρώτων Οκουμενικν Συνόδων. λεξάνδρεια 1888
• Περί τν καθηκόντων μν πρς τ γιον Θυσιαστήριον. Κάιρον 1888
• Περί τς ν τ κόσμ ποκαλύψεως το Θεο. λεξάνδρεια 1889 Λόγος κφωνειθες ν τ χιλλοπουλεί Παρθεναγωγεο κατ τν ορτν τν Τριν εραρχν. λεξάνδρεια 1889
• Λόγος περ τς πρς τ γιον Θυσιαστήριον προσελεύσεως. λεξάνδρεια
• Μ πρωτοβουλία κα μ πιμέλεια το γίου ξεδόθηκε τ βιβλίο το Εγενίου Βουλγάρεως «Σχεδίασμα περ νεξιθρησκείας». 1890

Β. 1892-1894. Περίοδος που ο Άγιος ήταν ιεροκήρυκας

• Α Οκουμενικα Σύνοδοι τς το Χριστο κκλησίας. 1892, Β κδοση συμπληρωμένη
• Τ παρ᾿ μν τελούμενα ερ μνημόσυνα. 1892
• Περί τς ν τ κόσμ ποκαλύψεως το Θεο. 1892, Β κδοση συμπληρωμένη
ποτύπωσις περ νθρώπου. 1893
• Περί πιμελείας ψυχς (νδεκα μιλίες). 1894
• Μελέτη περ τν ποτελεσμάτων τς ληθος κα ψευδος μορφώσεως. 1894
πιμέλεια τς κδοσης το βιβλίου το Νεόφυτου Βάμβα «Φυσικ Θεολογία κα Χριστιανικ θική», λεξάνδρεια 1893

Γ. 1894-1908. Περίοδος που ο Άγιος ήταν Διευθυντής στη Ριζάρειο Σχολή

μιλίαι περ το Θείου χαρακτρος κα το ργου το Σωτρος μν ησο Χριστο. 1895
ερόν κα Φιλοσοφικν λογίων θησαύρισμα. Τόμος Α 1895, Τόμος Β 1896
• Περ τς λληνικς Φιλοσοφίας
πικαί κα λεγειακα γνμαι τν μικρν λλήνων ποιητν. 1896
• Μάθημα Χριστιανικς θικς. 1897
• Μάθημα Ποιμαντικς. 1898
ρθόδοξος ερ Κατήχησις. 1899
• Χριστολογία. 1901, σώφυλλο 1990
• Μελέτη περ θανασίας τς ψυχς κα περ τν ερν μνημοσύνων. 1901
• Εαγγελική στορία δι᾿ ρμονίας τν ποιμένων τν ερν Εαγγελιστν Ματθαίου, Μάρκου, Λουκ κα ωάννου. 1903
• Προσευχητάριον Κατανυκτικόν. 1904
• Τ γνθι σαυτόν. 1904
• Μελέτη περ τς Μητρς το Κυρίου τς περαργίας Θεοτόκου κα ειπαρθένου Μαρίας. 1904
• Μελέτη περ τν γίων του Θεο. 1904
• Μελέτη περ μετανοίας κα ξομολογήσεως. 1904
• Μελέτη περ το μυστηρίου τς Θείας Εχαριστίας. 1904
στορική μελέτη περ τν διατεταγμένων νηστειν. 1905
• Θεοτοκάριον, τοι προσευχητάριον μικρόν. 1905
ερατικόν γκόλπιον. 1907
• Θεοτοκάριον. 1907, Β κδοση παυξημένη
• Ψαλτήριον το προφητάνακτος Δαυΐδ. 1908
πιμέλεια τς κδοσης το ργου το ντιόχου μοναχο της Λαύρας το γίου Σάββα «Πανδέκτης τν Θεοπνεύστων γίων Γραφν», 1906

Δημοσιευμένες Μελέτες

• Μελετίου Πηγ, «Δυ πιστολαί», Βυζαντιν Χρονικά, Πετρουπόλεως, Ι/1894
• Ποιμαντικαί μιλίαι. Α Περ τς πολιτείας το ερο κλήρου κατ τος Πατέρας τς κκλησίας. ερς Σύνδεσμος, 1895-96
γωγ τν παίδων κα α μητέρες. ερς Σύνδεσμος, 1895
• Περί μεσαίωνος κα Βυζαντιακο λληνισμο. ερς Σύνδεσμος
• Τίνες ο λόγοι τς μήνιδος τν Δυτικν κατ το Φωτίου. Θρακικ πετηρίς, 1897
• Περί το τς ληθς ρμηνεία περ τς ρήσεως το ποστόλου Παύλου « δ γυν ν φοβται τν νδραν». νάπλασις, 1902
• Μελέτη περ τν γίων εκόνων. ναμόρφωσις, 1902
• Θρησκευτικαί μελέται. ναμόρφωσις, 1903-04
• Περί ρκου. ερς Σύνδεσμος, 1906

Επίσης έγραψε 136 επιστολές στις μοναχές που εξεδόθησαν με τον τίτλο «Κατηχητικα πιστολα πρς τς μοναχς ερς Μονς γίας Τριάδος Αγίνης», 1984.

Δ. 1908-1920. Περίοδος που ο Άγιος ήταν στο μοναστήρι στην Αίγινα

• Τριαδικόν. 1908
• Κεκραγάριον το Θείου κα ερο Αγουστίνου. τ.Α, 1910
• Μελέτη στορικ περ τν ατιν το σχίσματος. Περ τν λόγων τς διαιωνίσεως ατο κα περ το δυνατο δυνάτου της νώσεως τν δυ κκλησιν, τς νατολικς κα Δυτικς (τ. Α 1911, τ. Β 1912)
• Μελέται δύο. Α Περ Μίας, γίας, Καθολικς κα ποστολικς κκλησίας. Β Περ τς ερς Παραδόσεως (1913)
• Προσευχητάριον Κατανυκτικόν (β κδοση, 1913)
• Μελέτη περ τν Θείων Μυστηρίων (1915)
• Μελέτη στορικ περ το Τιμίου Σταυρο (1914)
• Χριστιανική θικ τς ρθοδόξου νατολικς κκλησίας (β κδοση παυξημένη, 1920)
• Περί κκλησίας («βδομηκονταπενταετηρς τς Ριζαρείου κκλησιαστικς Σχολς 1844-1919», 1920)

Ε. Εκδόσεις μετά την εκδημία του Αγίου

• Θεία Λειτουργία το γίου κα νδόξου ποστόλου κα Εαγγελιστο Μάρκου (1955)
• Θρησκευτικαί Μελέται (1986)

ΣΤ. Ανέκδοτα έργα του Αγίου


• Μελέτη περ τν γίων λειψάνων
• Περί τς φιερώσεως τ Θε σίων παρθένων κα περ Μονν κα μοναχικο βίου
ορτολογία τς ρθοδόξου νατολικς κκλησίας (Περ τν Κυριακν το λου νιαυτο - Περ τν κινήτων κα κινητν ορτν)
ερ Λειτουργική
• Κεφάλαια πέντε περ τν λειτουργικν βιβλίων
• Περί τς ν πνεύματι κα ληθεί λατρείας
ρμηνεία τν Πράξεων τν ποστόλων
• Περί λληνισμο
γκυκλοπαιδεία τς φιλοσοφίας
στορίας κκλησιαστικς μυστικ θεωρία
• Χρηστομάθεια
• Νέον Πασχάλιον αώνιον

Δεύτερη κατάταξη

Α. Θεολογικά έργα

Ο Άγιος Νεκτάριος συνέγραψε μεγάλο αριθμό Θεολογικών έργων. Για το λόγο αυτό ανεδείχθη εφάμιλλος των μεγάλων της Εκκλησίας Πατέρων.

Τα συγγράμματά του είναι τα ακόλουθα:

(Τα σημειούμενα συγγράμματα με αστερίσκο εξεδόθησαν ως σχολικά βοηθήματα προς χρήση των μαθητών της Ριζαρείου Σχολής. Τα βιβλία αυτά τα έδιδε ο Άγιος προς τους μαθητές του εντελώς δωρεάν).

1. *Λόγος κκλησιαστικός. θναι 1884.
2. *Δέκα λόγοι κκλησιαστικο δι τν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, λεξάνδρεια 1885.
3. *Περ τν ερν Συνόδων, κα περ τν δύο πρώτων Οκουμενικν Συνόδων, λεξάνδρεια 1888.
4. *Λόγος κφωνηθες ν τ χιλλοπουλεί Παρθεναγωγεί τν ορτ τν Τριν εραρχν, λεξάνδρεια 1889.
5. *Α Οκουμενικα Σύνοδοι τς του Χριστο κκλησίας, θναι 1892.
6. *Τ παρ᾿ μν τελούμενα ερ μνημόσυνα, θναι 1892.
7. *Περ τς ν τ κόσμ ποκαλύψεως το Θεο, θναι 1892.
8. *ποτύπωσις περ νθρώπου, θναι 1893.
9. *Περ τν ποτελεσμάτων ληθος κα ψευδος μορφώσεως, θναι 1894.
10. *Περ πιμελείας ψυχς, θναι 1894.
11. ερν κα φιλοσοφικν λογίων θησαύρισμα, Τόμος α, 1895, Τόμος Β 1896.
12. *πικα κα λεγειακα γνμαι μικρν λλήνων ποιητν, θναι 1896.
13. *Μάθημα Χριστιανικς θικς, θναι 1897.
14. *Μάθημα Ποιμαντικς, θναι 1898.
15. *ρθόδοξος Χριστιανικ Κατήχησις, θναι 1899.
16. Χριστολογία, θναι 1900.
17. Μελέτη περ τς θανασίας τς ψυχς κα περ τν ερν μνημοσύνων, θναι 1901.
18. Ευαγγελική στορία δι ρμονίας τν ερν Εαγγελιστν, θναι 1903*.
19. Περί τς Μητρς το Κυρίου, τς περαγίας, Θεοτόκου κα ειπαρθένου Μαρίας, θναι 1904.
20. Περί τν γίων το Θεο, θναι 1904.
21. Κατανυκτικόν προσευχητάριον, θναι 1904. Β´ἔκδοσις 1914.
22. Γνθι σαυτόν, τοι μελέται Θρησκευτικα κα θικαί, θναι 1904.
23. Μελέτη περ μετανοίας κα ξομολογήσεως, θναι 1904.
24. Μελέτη περ το Μυστηρίου τς Θείας Εχαριστίας, θναι 1904.
25. Θεοτοκάριον τοι δα κα μνοι πρς τν περαγίαν Θεοτόκον κα ειπάρθενον Μαρίαν, θναι 1905, Β κδοσις 1907.
26. ερατικόν γκόλπιον, θναι 1907.
27. Ψαλτήριον το Προφητάνακτος Δαβίδ, θναι 1908.
28. Τριαδικόν, τοι δα κα μνοι πρς τν ν Τριάδι Θεόν, θναι 1909.
29. Μελέτη στορικ περ τν ατίων το Σχίσματος, Τόμος Α 1911, Τόμος Β1912.
30. Περ τς Μίας, γίας, Καθολικς κα ποστολικς κκλησίας κα περ τς ερς Παραδόσεως, θναι 1913.
31. στορική μελέτη περ το Τιμίου κα Ζωοποιο Σταυρο, θναι 1914.
32. Μελέτη περ τν Θείων Μυστηρίων, θναι 1915.
33. Περ κκλησίας. δημοσιεύθη τ 1920 ες τν πανηγυρικν Τόμον π τ 75 τηρίδι τς ιζαρείου Σχολς.
34. Μελέτη περ τν διατεταγμένων νηστειν. δημοσιεύθη ες «Θεολογίαν» Τόμος ΚΣΤ (1955) πιμελεί ρχιμ. Τίτου Ματθαιακάκη.
35. Θεία Λειτουργία το γίου νδόξου ποστόλου κα Εαγγελιστο Μάρκου. δημοσιεύθη ες «Θεολογίαν» Τόμος ΚΣΤ (1955) πιμελεί ρχιμ. Τίτου Ματθαιακάκη.
36. Περί ρκου, θναι 1955 (πιμελεα ρχιμ. Τίτου Ματθαιακάκη).
37. Χριστιανικ θικ τς ρθοδόξου νατολικς κκλησίας, θναι 1965 (πιμελεί ρχιμ. Τίτου Ματθαιακάκη).
38. Μελέτη περ τν γίων Εκόνων, Θεσσαλονίκη 1972.

Β. Λοιπές συγγραφές

Λοιπές συγγραφές του Αγίου, τις περισσότερες των οποίων δεν εξέδωσε ποτέ είναι οι ακόλουθες:

1. Μελέτη περ τν γίων λειψάνων.
2. Περ κηρο μελίσσης κα λαίου ς προσφορς κα περ θυμιάματος.
3. Περ τς φιερώσεως τ Θε σίων παρθένων κα περ Μονν κα μοναχικο βίου.
4. ορτολογία τς ρθοδόξου νατολικς κκλησίας.
5. Νέον Τριαδικόν.
6. Περ Μεσαίωνος κα το Βυζαντινο λληνισμο.
7. Περ λληνισμο.
8. ρμηνεία τν Πράξεων τν ποστόλων.
9. Περ τς ν πνεύματι κα ληθεί λατρείας.
10. ερ Λειτουργική.
11. Κεφάλαια πέντε περ τν λειτουργικν βιβλίων.
12. στορίας κκλησιαστικς μυστικ θεωρία.
13. γκυκλοπαίδεια τς Φιλοσοφίας.
14. Χριστομάθεια.
15. Νέον Πασχάλιον αώνιον.

Επιμέλεια εκδόσεων

Πέραν των ανωτέρω ιδίων αυτού έργων ο Άγιος επιμελήθηκε της εκδόσεως των κάτωθι συγγραμμάτων:

1. Εγενίου Βουλγάρεως: Σχεδίασμα περ νεξιθρησκείας, λεξάνδρεια 1890.
2. Νεοφύτου Βάμβα: Φυσικ Θεολογία, λεξάνδρεια 1893.
3. το ατο: Χριστιανικ θική, θναι 1893.
4. ντιόχου μοναχο τς Λαύρας το γίου Σάββα: Πανδέκτης τν θεοπνεύστων γίων Γραφν (κ τς Πατρολογίας το Migne), θναι 1906.
5. γίου Αγουστίνου: Κεκραγάριον, Τόμοι 2, θναι 1910.

Υμνολογία - Υμνογραφία

Το πολυδιάστατο του χαρακτήρα του Αγίου Νεκταρίου αποκαλύπτεται και από το υμνολογικό και υμνογραφικό έργο του. Ο Άγιος Νεκτάριος αγαπούσε ιδιαίτερα την Υπεραγία Θεοτόκο και γι' αυτό ειδικά συνέγραψε το θεοτοκάριον. Επίσης επεσήμανε χαρακτηριστικά τη διαφορά μεταξύ τύπου προσευχής και λατρείας.

Αγνή Παρθένε

ΥΜΝΟΙ ΣΤΗΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ ΜΑΡΙΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ


Ήχος πλ.α΄

(από Ωδή β΄) γν Παρθένε Δέσποινα, χραντε Θεοτόκε, [Χαρε νύμφη νύμφευτε]
Παρθνε μτηρ νασσα, πανένδροσέ τε πόκε. [Χαρε...]
ψηλοτέρα ορανν κτίνων λαμπροτέρα, [Χαρε...]
Χαρ παρθενικν χορν γγέλων περτέρα. [Χαρε...]
κλαμπροτέρα ορανν, φωτς καθαρωτέρα, [Χαρε...]
Τν ορανίων στρατιν, πασν γιωτέρα. [Χαρε...]

(από Ωδή ε΄) Μαρία ειπάρθενε κόσμου παντς Κυρία, [Χαρε...]
χραντε νύμφη πάναγνε, Δέσποινα Παναγία. [Χαρε...]
Μαρία νύμφη νασσα, χαρς μν ατία, [Χαρε...]
Κόρη σεμνή, Βασίλισσα, Μήτηρ περαγία. [Χαρε...]
Τιμιωτέρα Χερουβίμ, περενδοξοτέρα, [Χαρε...]
Τν σωμάτων Σεραφίμ, τν θρόνων περτέρα. [Χαρε...]

(από Ωδή δ') Χαρε τ σμα Χερουβίμ, χαρε μνος γγέλων, [Χαρε...]
Χαρε δ τν Σεραφίμ, χαρ τν ρχαγγέλων. [Χαρε...]
Χαρε ερήνη κα χαρά, λιμν τς σωτηρίας, [Χαρε...]
Παστς το Λόγου ερά, νθος τς φθαρσίας. [Χαρε...]
Χαρε παράδεισε τρυφς, ζως τε αωνίας. [Χαρε...]
Χαρε τ ξύλον τς ζως, πηγ θανασίας. [Χαρε...]

(Από Ωδή ε') Σ κετεύω Δέσποινα, σ νν πικαλομαι. [Χαρε...]
Σ δυσωπ Παντάνασσα, σν χάριν ξαιτομαι. [Χαρε...]
(Από Ωδή β΄) Κόρη σεμν κα σπιλε, Δέσποινα Παναγία, [Χαρε...]
Θερμς πικαλομαί σε, να γιασμένε. [Χαρε...]
(Από Ωδή ε΄) ντιλαβο μου, ρσαί με π το πολεμίου [Χαρε...]
Κα κληρονόμον δεξόν με ζως τς αωνίου. [Χαρε...]

Η προσευχή του Αγίου Νεκταρίου στην αγαπημένη του Θεοτόκο

Δέσποινα παντευλόγητε, Υπέραγνε Παρθένε,
Παράδεισε πανθαύμαστε, κήπε καλλωπισμένε,
Σε δυσωπώ, Πανάχραντε, χαρίτωσον τον νουν μου,
κατεύθυνον τας σκέψεις μου, φώτισον την ψυχήν μου.
Κόρη με ποίησον αγνόν, πράον, σεμνόν, ανδρείον,
ησύχιον και κόσμιον, ευθύν, όσιον, θείον,
επιεική, μακρόθυμον, των αρετών δοχείον,
άμεμπτον, ανεπίληπτον, των αγαθών ταμείον.
Δος μοι σοφίαν, σύνεσιν και μετριοφροσύνην,
φρόνησιν και απλότητα και ταπεινοφροσύνην.
Δος μοι νηφαλιότητα, όμμα πεφωτισμένον,
διάνοιαν ολόφωτον, πνεύμα εξηγνισμένον.
Απέλασον την οίησιν, την υπερηφανίαν,
τον τύφον, την φυσίωσιν, και την αλαζονείαν,
την ύβριν, το αγέρωχον, την υψηλοφροσύνην,
γλώσσα μεγαλορρήμονα, ισχυρογνωμοσύνην.
Την αστασία την φρικτήν, την περιττολογίαν,
την πονηρία την πολλήν, και την αισχρολογίαν.
Χάρισαί μοι, Πανάχραντε, την ηθικήν ανδρείαν,
το θάρρος, την ευστάθειαν, δος μοι την καρτερίαν.
Δος μοι την αυταπάρνησιν, την αφιλαργυρίαν,
ζήλον μετ’επιγνώσεως και αμνησικακίαν.
Δος μοι ακεραιότητα, ευγένειαν καρδίας,
πνεύμα ευθές, ειρηνικόν, και πνεύμα αληθείας.
Φυγάδευσον, Πανάχραντε, τα πάθη της καρδίας,
τα πολυώνυμα, Αγνή, της ηθικής δειλίας.
Την αναδρίαν την αισχράν, το θράσος, την δειλίαν,
την ατολμίαν την δεινήν και την απελπισίαν.
Άρον μοι, Κόρη, τον θυμόν και πάσαν ραθυμίαν,
την αθυμία, την οργήν, ως και την οκνηρίαν.
Τον φθόνον, την εμπάθειαν, το μίσος, την κακίαν,
την μήνιν, την εκδίκησιν και την μνησικακίαν.
Την έριδα την ευτελή και την πολυλογίαν,
την γλωσσαλγίαν την δεινήν και την βωμολοχίαν.
Δος μοι, Παρθένε, αίσθησιν, δος μοι ευαισθησίαν.
Δος μοι συναίσθησιν πολλήν και ευσυνειδησίαν.
Δος μοι, Παρθένε, την χαράν Πνεύματος του Αγίου.
Δος μοι ειρήνην τη ψυχή, ειρήνην του Κυρίου.
Δος μοι αγάπην, έρωτα θείον, εξηγηγνισμένον,
πολύν, θερμόν και καθαρόν και εξηγιασμένον.
Δος πίστιν ζώσαν, ενεργόν, θερμήν, αγνήν, αγίαν,
ελπίδα αδιάσειστον, βεβαίαν και οσίαν.
Άρον απ’εμού, Παρθένε, τον κλοιόν της αμαρτίας,
την αμέλειαν, την μέθην, την ανελεημοσύνην,
τα κακάς επιθυμίας, την δεινήν ακολασίαν,
γέλωτας της ασελγείας και την πάσαν κακουργίαν.
Σωφροσύνην δος μοι, Κόρη, δος εγκράτειαν, νηστείαν,
προσοχήν και αγρυπνίαν και υπακοήν τελείαν.
Δος μοι προσοχήν εν πάσι και διάκρισιν οξείαν,
σιωπήν και ευκοσμίαν, και υπομονήν οσίαν.
Επιμέλειαν παράσχου, Δέσποινα, προς εργασίαν,
προς τελείωσιν και ζήλον αρετών προς γυμνασίαν.
Την ψυχήν μου, την καρδίαν και τον νουν μου, Παναγία,
τήρει εν αγιωσύνη, φύλαττε εν παρθενία.

Υμνολογία

Κεκραγάριον είναι τα τέσσερα βιβλία των Εξομολογήσεων του ιερού Αυγουστίνου, κατά μετάφραση Ευγενίου Βουλγάρεως, τα οποία ο Άγιος ανήγαγεν «από του πεζού λόγου εις τον έμμετρον»
Ψαλτήριον είναι πάντες οι Ψαλμοί του Δαβίδ, τους οποίους ο Άγιος, «ενέτεινεν εις μέτρα ποικίλα, Θεού ευδοκούντος και εμπνέοντος, κατά τονικήν βάσιν».

Επιστολές

Εκτός των συγγραφών διεσώθησαν και ορισμένες ιδιωτικής φύσεως επιστολές του Αγίου Νεκταρίου, οι οποίες περιλαμβάνονται στην βιογραφία του, η οποία συνετάχθη από τον Σεβ. Μητροπολίτη πρώην Παραμυθίας κ. Τίτο. Οι επιστολές είναι οι εξής:

Α) πιστολ πρς τν Μητροπολίτην θηνν Γερμανν Καλλιγν.
Β) πιστολ πρς τ Μητροπολίτην πρην Κεφαλληνίας Σπυρίδωνα.
Γ) Τεσσαράκοντα πέντε πιστολς πρς τν πρώτην γουμένην τς ερς ατο Μονς Ξένην μοναχν κα τς λοιπς μοναχς τς Μονς ταύτης.
Δ) Δέκα πιστολς πρς τν πιστόν του κόλουθον Κωνσταντίνον Σακκόπουλον κα
Ε) πιστολ πρς τίνα μοναχν ωάσαφ.
Επίσης στο βιβλίο του (+1987) Αρχιμ. Χερουβείμ (Καράμπελα): Δανιήλ ο Κατουνακιώτης, Αθήναι 1979, και στις σελίδες 85-89 περιλαμβάνεται επιστολή του Αγίου Νεκταρίου προς το βιογραφούμενο αγιορείτη μοναχό.
Τέλος, ο Άγιος συγκέντρωσε κάποιες ακολουθίες και ύμνους της Εκκλησίας και συνέταξε Προσευχητάριο προς χρήση του ιδίου και παντός Χριστιανού, περιέχον τις ακολουθίες: Προοιμιακή Προσευχή, Ακολουθία του Όρθρου, Ακολουθία της Ενάτης Ώρας, Ακολουθία του Εσπερινού, Ακολουθία του Αποδείπνου, Ακολουθία του Μικρού Παρακλητικού Κανόνος στην Υπεραγία Θεοτόκο, Ακολουθία του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνος στην Υπεραγία Θεοτόκο, και κάποια Στιχηρά, Καθίσματα, Απολυτίκια για κάθε ημέρα της εβδομάδος.

παρν κατάλογος στηρίχθηκε στ βιβλία:
1. Μοναχο Θεοκλήτου Διονυσιάτου: γιος Νεκτάριος Θαυματουργός. κδ. πακοή, 1992
2. Σοφοκλ Γ. Δημητρακόπουλου: γιος Νεκτάριος Πενταπόλεως - πρώτη γία Μορφ τν καιρν μας. θήνα 1998

Πηγή Υλικού:      Ιστοχώρος «Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως»
Ιστοχώρος Πανεπιστημίου Αθηνών

Επιλογή υλικού:
Αικατερίνη Διαμαντοπούλου
Υπεύθυνη Υλικού των Ιστοχώρων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Δεν υπάρχουν σχόλια: